เด็กแต่ละคนมีพัฒนาการแตกต่างกัน แต่หากพบความล่าช้าด้านการสื่อสารร่วมกับพฤติกรรมบางอย่าง อาจเป็นสัญญาณที่ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติมจากผู้เชี่ยวชาญ

หลายคนเข้าใจว่า “ออทิสติก” หมายถึงเด็กที่พูดไม่ได้เท่านั้น แต่จริง ๆ แล้ว จุดสังเกตสำคัญคือ การสื่อสารและการใช้ภาษาในชีวิตประจำวัน

ต่อไปนี้คือ 5 สัญญาณสำคัญที่ผู้ปกครองควรรู้

1. พูดช้ากว่าเพื่อน หรืออายุ 16 เดือนแล้วยังไม่มีคำพูด

โดยทั่วไป เด็กจะเริ่มพูดคำแรกได้ประมาณอายุ 12 เดือน และเริ่มพูดคำสองคำต่อกันเมื่ออายุประมาณ 18 เดือน

หากอายุประมาณ 16 เดือนแล้วยังไม่มีคำพูดเลย หรือมีคำศัพท์น้อยมาก ควรเข้ารับการประเมินพัฒนาการด้านภาษาและการสื่อสาร

2. พูดซ้ำคำที่ได้ยิน (Echolalia)

เด็กอาจพูดซ้ำคำถามหรือประโยคที่ได้ยิน แทนที่จะตอบคำถาม

ตัวอย่าง

ผู้ปกครองถาม

หิวข้าวไหม?

เด็กตอบ

หิวข้าวไหม?

แทนที่จะตอบว่า

• หิว
• ไม่หิว

พฤติกรรมนี้เรียกว่า Echolalia ซึ่งพบได้ในเด็กหลายคนที่มีความบกพร่องด้านการสื่อสาร แม้เด็กบางคนจะใช้เป็นช่วงหนึ่งของการเรียนรู้ภาษา แต่หากเกิดร่วมกับอาการอื่น ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม

3. ไม่ชี้นิ้ว ไม่โบกมือ หรือไม่ใช้ท่าทางสื่อสาร

ก่อนที่เด็กจะพูดได้เต็มที่ เด็กจะใช้ ท่าทาง (Gestures) ในการสื่อสารก่อน

เช่น

• ชี้ของที่ต้องการ
• โบกมือลา
• พยักหน้า
• ส่ายหน้า

หากเด็กไม่ใช้ท่าทางเหล่านี้เลย อาจสะท้อนถึงความล่าช้าด้านการสื่อสาร

4. เรียกชื่อแล้วไม่หัน

เด็กบางคนดูเหมือนไม่ได้ยิน ทั้งที่ผลตรวจการได้ยินเป็นปกติ

สาเหตุอาจเกิดจากเด็กยังไม่เชื่อมโยงว่า “ชื่อนั้นหมายถึงตัวเอง” จึงไม่ตอบสนองเมื่อถูกเรียกชื่อ

หากพบร่วมกับสัญญาณอื่น ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินเพิ่มเติม

5. พูดได้ แต่ใช้ภาษาในการสื่อสารจริงไม่ได้

เด็กบางคนสามารถพูดคำศัพท์ได้หลายคำ แต่ยังไม่สามารถใช้ภาษาเพื่อ

• บอกความต้องการ
• ถามคำถาม
• โต้ตอบบทสนทนา
• เริ่มบทสนทนา
• สื่อสารกับผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม

สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียง “พูดได้” แต่คือ “ใช้ภาษาเพื่อสื่อสารได้”

ไม่ใช่ทุกข้อจะหมายความว่าเป็นออทิสติก

การมีพฤติกรรมเพียงข้อเดียว ไม่ได้หมายความว่าเด็กเป็นออทิสติก

เด็กบางคนอาจมีพัฒนาการช้าด้านภาษา (Speech Delay) หรือมีความแตกต่างด้านพัฒนาการในด้านอื่น ๆ

อย่างไรก็ตาม หากพบหลายข้อร่วมกัน หรือผู้ปกครองรู้สึกกังวล การเข้ารับการประเมินตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้เด็กได้รับการช่วยเหลือที่เหมาะสม และมีโอกาสพัฒนาทักษะการสื่อสารได้ดีขึ้น

เมื่อไรควรพบนักแก้ไขการพูด?

หากลูกของคุณมีพฤติกรรมดังต่อไปนี้

• พูดช้ากว่าเด็กวัยเดียวกัน
• ไม่ชี้นิ้วหรือไม่ใช้ท่าทางสื่อสาร
• เรียกชื่อแล้วไม่หัน
• พูดซ้ำคำที่ได้ยินบ่อย
• ใช้ภาษาเพื่อสื่อสารในชีวิตประจำวันได้ยาก

ควรปรึกษา นักแก้ไขการพูดและภาษา เพื่อประเมินพัฒนาการและวางแผนการฝึกที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละคน

หากคุณกังวลเรื่องพัฒนาการด้านการสื่อสารของลูก ไม่แน่ใจว่าควรเริ่มต้นอย่างไร สามารถนัดหมายเพื่อเข้ารับการประเมินกับทีม Speech Space Clinic ได้ โดยนักแก้ไขการพูดจะช่วยประเมิน วางแผน และให้คำแนะนำที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละคน